Okul Öncesi Bilmeceler ve Tekerlemeler

Okul öncesi dönem çocukların ilkokul ile hız kazanmaya başlayan öğrenme süreçlerine geçmeden hemen önceki dönemdir. Bu dönemde çocuk zihinsel yetenekleri, bilişsel becerileri, bellek gücü desteklenecek faaliyetlere yöneltilmelidir. Bu konuda en büyük görev çocuğun ebeveynlerine veya bakım verenlerine düşmektedir.
Çocuğa bakım veren her kim ise bu konuda bilinçlendirilmelidir. Günlük hayatın yoğunluğu ve iş hayatının zorluğu gerek çalışan ebeveynler için gerekse evde emek veren ebeveynler için oldukça yorucu olabilmektedir. Bu sebeple çocuğun bakım verenleri kendilerini yeteri kadar enerjik hissetmiyor veya çocuğun zihinsel gelişimini destekleyebilecek aktiviteler araştırmaya vakit bulamıyor olabilirler.
Bu konuda ailelerin ve bakım verenlerin yardımına koşacak olan etkinlik kendi kültürümüzden çıkageliyor. Çocuklar için zekâ bilmeceleri ve tekerlemeler oldukça cezp edicidir. Çocukları güldürüp zihinsel âlemlerinde keşfe çıkaran bu kültür öğelerimiz çocukların bilişsel gelişimleri için sonsuz bir kaynak sunmaktadır. Hele ki söz konusu komik tekerlemeler ve bilmeceler ise çocuklar bunları duymak istemeyi alışkanlık haline getirebilir.

Tekerleme Nedir?

Tekerleme, çeşitli kelimelerin birbirlerine benzerlikleri üzerine kurulmuş, çoğunlukla kafiyeli ve uyaklı, melodik sayılabilecek söz oyunlarından oluşan tümcelerdir. Tekerlemeler bir savı savunmaktan bir görüşü müdafaa etmekten çok kelimelerle oynama sanatıdır. Bu açıdan tekerlemelerin anlamı olmak zorunda değildir.
Ardı ardına yakın kelimelerin hızlıca ve hatasız okunması çocuklar ve yetişkinler arasında eğlenceli bir iddia konusu olmuş ve tekerleme geleneği bu şekilde oyuna dönüşmüştür. Tekerlemeler birçok edebi türle iç içe geçmiş ve özdeşleşmiştir. Tek başlarına var olabildikleri gibi gerek masallarda gerekse hikâyelerde karşımıza çıkabilirler.

Tekerleme ve Bilmece Farkı

Geçmişten günümüze dillere pelesenk olmayı başarmış olan tekerlemeler ve bilmeceler her ne kadar kullanıldıkları çerçeve bakımından birbirine benzetilse bile temellerindeki mantık oldukça farklıdır. Bilmeceler bir şeyi buldurmayı hedeflerken tekerlemeler söz söyleme becerisi ile ilişkilidir.

Tekerleme ve Bilmecenin Faydaları

Tekerlemeler çocuklar için bir oyun alışkanlığı haline getirildiğinde ve çocuk bunları hatasız söylemeye teşvik edildiğinde dil gelişimi hızlanacak ve mevcut konuşma problemleri ( pelteklik gibi) azalma eğilimine girecektir. Ayrıca yetişkinler için tekerleme diksiyon çalışmalarında kullanılabilir. Bilmeceler ise çocukları zihinsel çaba sarf etmeye sevk edip gelişimlerini olumlu yönde etkileyecektir.