Matematik ve Sanat

Kimileri için matematik ve sanat yan yana koymak için oldukça uygunsuz görünür. Bu anlamsız görünüşün sebebi matematiğin sanatla ve sanatın matematik ile olan bağımlılığının farkında olmamaktan ileri gelir. Bunun farkına varmak elbette ki matematikle arası iyi olmayan biri için oldukça zor olacaktır. Ancak matematik nedir, nerelerde vardır daha iyi anlaşıldığında zihinlerde sanat ile bir ilişkisinin olabileceği düşüncesi uyanmaya başlar.

Matematik Nedir?

Matematik okula adım attığımızdan itibaren öğrendiğimiz sayılar ve formüllerden ibaretmiş sanılmaktadır. Hâlbuki ne öncesinde ne de sonrasında matematik sadece sayılardan ibaret bir sistem değildir. Matematik çok boyutlu bir sistemdir ve bu sistemin parçaları birbirlerine ahenkle oturmaktadır. Yerine oturmayan parça aynı müzikte zamanında gelmeyen kötü bir nota gibi tat kaçırmaktadır. Matematikte de sanatta olduğu gibi bir düzen vardır. Düzenler birbirine eklenerek büyür ve genişler. Bu tıpkı çeşitli notaların birbirlerine eklenip eşsiz şarkılar oluşturması ve yaratıcısına da dinleyicisine de zevk vermesi gibidir. Bu bağlamda matematikçiler ve sanatçılar çok farklı değillerdir. Matematikte düşünürlerin bazen bir formül ile çözülmüş bir sorunun çözümünün ne kadar güzel olduğundan dem vurdukları olur. Hâlbuki matematik hakkında hiçbir şey bilmeyen biri için orada bir güzellik yoktur. Bu tıpkı duymayan birinin bir melodinin ne kadar da çirkin olduğunu söylemesi gibidir. Matematikteki güzelliği anlamak için sanattaki gibi ondan bir şeyler alabiliyor olmak gerekir.

Matematik Hayattadır

Öncelikle matematik ve hayat iç içedir ve doğal düzende mevcut olduklarını bilmek gerekmektedir. Arıların bal peteklerindeki orandan tutun da salyangozların kıvrılış şekline kadar tabiatın sahip olduğu tüm şekil ve oranlar varlıklarını sürdürebilmek için en ideal oranlar olarak kendiliğinden var olmuşlardır. Matematikçiler bunları keşfedip bu alanın genişlemesini sağlamışlardır.

Sanatta Matematik

Çok eski tarihlerden bu yana resimden tutun mimariye, mühendisliğe ve mimari süslemelere kadar matematik tüm sanat dallarının içinde mutlaka bulunmuştur. Ressamlar güzel bir yüz çizebilmek için altın oranı keşfetmişler ve bunu sanatta kullanmışlardır. Bunların en güzel örnekleri ülkemizde de mevcuttur. Mermer işlemelerdeki iç içe geçmiş düzenli geometrik desenler, muntazam cami ve minare planlamaları, altın oran ile yapılmış tapınaklar bunlara birer örnektir.