latife

Latife (Şakanın) Yapma Tarihçesi

Abone Ol 

Latife yapmanın insan ömrünü uzatması kadar kısaltması da baz alınmış olacak ki kelime etimolojisine bakıldığında Arapça şaḳa sözcüğü mutsuz olma ya da bedbaht olma anlamına gelmektedir. Kelimenin Türkçede anlamsal bir evrime uğraşının nedeni muhtemeldir ki bedbaht birisi ile alay ederek eğlenmenin ayıp sayılması ile ilgilidir.

Buna karşılık olarak 1680 yıllında Evliya Çelebi, Seyahatnamesi’nde ve 1876 yılında Vekif Paşa, Lugat-ı Osmani’ sinde sözcük eğlence ve eğlenme anlamlarında ifade bulmuştur. Günümüzde ise Latife yapmak olarak da adlandırılan şakanın gülümseten yanı birçok alanın merkezine girmiştir. Halk tabiri olarak biline “Asık suratlının sattığı sirke alınır da asık suratlının sattığı bal alınmaz.” Sözü ile eğlenceli, güler yüzlü insanların çoğalması için yalansız yapılan her şaka tabiatı gereği mutlu eder. Bu mutluluğu herkes için ortak bir zevk haline getiren tarihsel bir geçmiş bile olan 1 Nisan günü dünyaca kutlanılan özel takvim yaprağıdır.

Geleneksel; 1 Nisan

1 Nisan’ da yapılan şakanın gelenekselleşerek küresel bir tebessüm haline gelmesi kültür, dil ve inançlarda çeşitli menkıbelerle kutlanılır. Dünyada Belçika, Hollanda, ABD, Kanada, İsviçre, Japonya gibi çok çeşitli yerlerde ve ülkemizde kutlanmaktadır. 1 Nisan’ ın tarihçesi siyasi bir tepkinin eseridir.

1564 yılında Fransa Kralı IX. Charles’ in yıl başlangıcını 1 Ocak belirlemesi, Avrupa’nın çoğu yerinde kullanılan yıl başlangıç tarihi 25 Mart ile örtüşmedi. Bunun neticesinde protestolar meydana gelirken ki tarihin en naif protestosu olabilir, eski adetlere devam ederek 1 Nisan’ da çeşitli partilere düzenleyerek sürpriz hediyeler, gerçek olmayan haberler gibi içeriğe bürünüldü. Tepkiye karşı olanlar ise bu günü ‘aptallar günü’ kutlayanları ise ‘Nisan aptalları’ olarak nitelendirdiler.

Antik Roma’ da 1 Nisan Hilarya adını taşıyan bir bayram ile benzerlik göstermesinden dolayı bu bayramda kutlanmaktadır. Hindistan coğrafyasında bu bayram 31 Mart’ ta Holi adı verilen kutsal bir günde danslar, eğlenceler, çeşitli süslemeler ve hediyeleşmeler ile kutlanılır. Dünyanın her yerinde geleneksel bir hal alan şaka ya da latifelere dikkat kesilmekte fayda var, zira her şakanın altında bir gerçeklik payı olduğu düşüncesinin bir köşede olması faydalı olacaktır.

The following two tabs change content below.
blank

Nalan KAYA

Paylaş!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir