hiciv

Keskin Hiciv Küpüne Zarar

Abone Ol 

Eski Latin ve Yunan edebiyatında görülmeye başlayan ilk hiciv türü olarak gelişen metin bir şiirdir. Eleştirisel bir üsluba sahip olan hiciv türü, Türk edebiyat tarihinde hiciv ve taşlama olarak karşımıza çıkmaktadır. Divan edebiyatında hiciv, Halk edebiyatında taşlama, Yeni edebiyatta ise yergi olarak ortaya çıkan tür şiirsel biçimde yazılmaktadır. Hiciv örnekleri genel olarak didaktik özellik taşımasından dolayı öğretici şiirler arasında yer alması gerekirken açıkça söylenilen bir eleştiri türü olmasından dolayı ayrı bir sınıfta kategorize edilmektedir. Hiciv’ in aşırılığının tam karşılığı olan söz ise ”Keskin sirke küpüne zarar.” İfadesidir.

Divan edebiyatında hiciv kalemlerde öne çıkan isimler Nefii, Bağdatlı Ruhi iken Tanzimat döneminde Ziya Paşa, Abdülhamit döneminde Eşref ve Milli Edebiyatta ise Neyzen Tevfik, İhsan Hamami, Nihat Boztepe gibi öneli kalemler eleştirilerini açıkça yapmışlardır. Hiciv bazen çok ağır söylemlerle bazense hafif dokunuşlar ile değinmiştir. Hiciv yapılırken söylemlerin ölçüsü hiciv konusu ya da muhatabının maddi ve manevi mevkisine göre değişmektedir.

Hicvin önemi muhatabının tanınmış kişi ya da nesne olması ile aynı oranda önem görür. Hiciv kendi arasında ikiye ayrılmaktadır. Aristokrat hicvi ve ayak takımı hicvidir. Aristokrat hicvi bir Osmanlı tokadı niteliği taşımaktadır. Küfür ve hakaret içermeksizin yapılan hiciv oldukça ağır söylemler içermektedir. Ayak takımı hicvi ise içerisinde argo ve küfür içeren bir üsluba sahip güldürücü niteliği çokça olan hiciv şeklidir.

hiciv (2)

Nefi’nin Hiciv İmajı

Türk edebiyat tarihinin renkli isimlerinden olan Nefi, 1572 Erzurum/ Pasinler doğumludur. Sert ve taşkın bir karaktere Nefi, ustaca yaptığı hicivleri ile muhatabını dahi hayran bırakan hicivleridir. Tarih boyunca bilinen ve adından çokça söz ettiren Yahya Efendi, Nefi’nin kalemini yüceltirken kendisini bir kafire benzeterek yermiştir.

Dönemin bir çok ismini hicivleri ile kendine düşman eden Nefi’nin her hicvini idamı giden yolun taşı olarak görebiliriz. Yaptığı ağır taşlama ve nükteler ile şiirlerindeki muhtevayı Tahir Olgun ifadesi ile “övünmek, övmek ve sövmek olarak veciz bir şekilde özetlenebilir. Hicivlerinde sert ve taşkın mizacının yanında musikiyi de uygulayan Nefi, okuyucusuna en iyi şekilde yansıtmıştır. Hiciv imajı ile dikkat çeken Nefi, kendi sonunu hazırlamıştır. Keskin sirkenin küpüne zarar olması misalidir.

The following two tabs change content below.
blank

Volkan Ursavaş

Kurucu
Mizah.org'da Kurucu ve Yönetici » Adnan Menderes Üniversitesi-Dış Ticaret'11 / Anadolu Üniversitesi-Uluslararası İlişkiler'14 mezunu. Doğa ve müzik sever.
Paylaş!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir