Latife Yaptım

Mizahla uğraşanların bildiği ve genellikle halk ağzında eğlendirmek için söylenen sözler ve güzel şakalara latife denilmektedir. Latife etmek yardımcı fiili ile mizah severlerin en sevdiği eylemi nitelemekle kalmaz aynı zamanda insanların yüzlerinde ufak gülümsemelere sebebiyet vermektedir. Osmanlıcadan günümüze kalan nadir kelimelerden biri olan latife, günümüz mizahında yer alan diğer espri ve şakalardan nezaket ve saygı yönünden ayrılmaktadır efenim. Zira Osmanlıcadan kelime anlamı ile de hoş söz, iltifat, insanın hassa bir şekilde kalbe bağlı bir duygusu olmak üzer farklı anlamları bulunduğu ifade edilmektedir. Hatta kelime anlamının tam tersi de bu noktada Letaiftir.

Nasıl Latife Edilir?

Özellikle günümüzü mizahı dikkate alındığında latifelerin, giderek azaldığını fark etmek mümkündür. Geçmişin eski nezaket dokusu günümüzde belki bulunmayacaktır lakin sizler de Mizah.org’un bu güzide sayfasında eskinin dokusunu, güldürüsünü yüzünüzde bir tebessümle alabilirsiniz. Latife etmek, kolay bir eylem olmamakla birlikte aynı zamanda nezaket de gerektirmektedir. Belagat alimlerine göre özellikle söylenen sözün anlamına güzellik katmak için söz mizah sanatı ile süslenir ve hususu pekiştirmek için de latife edilirmiş. Hatta eski zamanlarda latife etmek edebi bir sanat türü olarak bile kabul edilmiş. Arap edebiyatında aynı şekilde sanatçılar sözü anlaşılabilir kılarak latife ederler ve özellikle sevdiceklerinin yüzlerini güldürmeye çalışırlarmış.

Nerede O Latifeler?

Her ne kadar eski zamandaki anlamının bire bir karşılığı günümüzde yer almasa da latife etmek mizahın içinde yer alan ve her yaştan insana güzel söz, hoş seda ve gülümseme ile sunulan sözlerin, şakaların içerisinde yer alıyor. Latife etmek deyiminin bir başka amacı ise sözün ardındaki anlamda ya gerçekten övmek ya da yermek olmakla birlikte bu kullanımın günümüzde de halen yer aldığını ifade etmek mümkündür. Özellikle yaşlılarımız övmek ya da yermek amacı ile direkt söylemlerden sıklıkla kaçınarak latife etmekte olup bu kullanım bugün herkesin anlam verdiği ve geçmişten günümüze uzanan bir kullanım biçimi olmuştur. Bu sebeple de latife etmek, neredeyse soyu giderek tükenen nadide bir söylem olarak hafızalarda yer etmektedir.

Latife (Şakanın) Yapma Tarihçesi

latife

Latife yapmanın insan ömrünü uzatması kadar kısaltması da baz alınmış olacak ki kelime etimolojisine bakıldığında Arapça şaḳa sözcüğü mutsuz olma ya da bedbaht olma anlamına gelmektedir. Kelimenin Türkçede anlamsal bir evrime uğraşının nedeni muhtemeldir ki bedbaht birisi ile alay ederek eğlenmenin ayıp sayılması ile ilgilidir. Buna karşılık olarak 1680 yıllında Evliya Çelebi, Seyahatnamesi’nde ve 1876 yılında Vekif Paşa, Lugat-ı Osmani’ …

Daha Fazla Oku »