Kara Mizah Nedir?

Mizah, güldürü ve eğlendirme özellikleri taşıyan bir sanat türüdür. Kara mizah ya da diğer ismiyle kara komedi de mizah türünün bir örneğidir. Komedi ve hiciv türlerinin ironiye dayanan bir alt türüdür. Toplum içinde büyük bir ciddiyetle karşılanan olayları alaycı bir üslupla ve karamsarlıkla ele alır. Ölüm, cinayet, intihar, din, hastalıklar, akıl hastalıkları, doğal afetler, savaşlar gibi ciddi mevzuları konu eder. Amacı güldürmekten çok eleştirmek ve karşıdakini konu hakkında derinlemesine düşündürmektir. Genel bir tabirle kara mizah türünden eserler izleyicisini, dinleyicisini ya da okuyucusunu güldürürken düşündürür.

Kara Mizahın Ortaya Çıkışı

Kara mizahın ilk kullanımı 18. yüzyılın eserleriyle görülür. Özellikle o dönemlerdeki Fransız edebiyat eserlerinde bu türün birçok öğesi yer alır. 20. yüzyılda sanayileşmenin getirdiği yabancılaşmaların hicvedilmesiyle eserlerde kara mizah kullanımı artmıştır. Tam bu dönemlerde yani 1980 ve 1990lı yıllarda Türkiye’de de yankıları görülmeye başlandı. İlk olarak ülkedeki modernleşme ve değişimlerin alaya alındığı karikatürlerde kullanılmış ve zamanla tüm alanlarda yaygınlaştı.

Yabancı Kara Mizah Örnekleri

Sinema filmi, tiyatro eseri, kitap, şiir, şarkı, karikatür gibi alanlarda kara mizah sıklıkla kullanılır. Amerikalı ünlü yönetmen Stanley Kubrick’in önemli eserlerinden biri olan Dr. Strangelove (Dr. Garipaşk) filmi, bu türün öncü eserlerinden biri olarak gösterilir. Batı sinemasında kara mizah örneklerine Fargo, In Bruges, İkinci Kattan Şarkılar filmleri gösterilebilir. Godot’yu Beklerken oyunundaki birçok sahne de bu türün kuvvetli birer örneğidir. Kurt Vonnegut, Franz Kafka, Charlie Chaplin kara mizah türünden eserlerden ortaya koyan ünlü ve başarılı sanatçılardır.

Yerli Kara Mizah Örnekleri

Türkiye’deki en bilindik örnekleri ilk olarak Bektaşi öykülerine dayanır. Bu öykülerde halkın yaşadığı zorluklar ve yanlış dini inanışlar alaycı bir üslupla anlatılır. Türkiye’de en çok karikatür ve sinema alanında kara mizah görülür. Birçok karikatür dergisi bu alanda eserler sunar. Türk sinemasında özellikle Onur Ünlü ’nün ve Cem Yılmaz’ın sinema filmleri de bu türde özellikler taşımaktadır. Polis, Güneşin Oğlu, Celal Tan ve Ailesinin Aşırı Acıklı Hikâyesi, Sen Aydınlatırsın Geceyi, İtirazım Var, Kara Komikler serisi bunlardan bazılarıdır.